Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde
Find NVKC on YouTubeFind NVKC on FacebookFind NVKC on Twitter

Zoek een test

Leverfuncties

Terug Terug naar het overzicht

Ook wel bekend als:
leverpanel, leverenzympanel
Officiële naam:
leverfuncties
Verwante testen:
ALAT, ASAT, GGT, alkalische fosfatase, LDH, bilirubine, albumine, PT

In vogelvlucht

Waarom deze test?

Om de werking van de lever te onderzoeken en ziekten op te sporen die gepaard gaan met leverafwijkingen.

Welk materiaal?

Bloed

Monster

Wat wordt getest?

Het 'leverpanel' is een verzameling van testen die vaak tegelijkertijd worden aangevraagd.

  • ASAT: dit is een enzym dat zich in de cellen van de lever, het hart en andere spieren bevindt. Bij schade aan deze cellen komt het enzym in het bloed terecht.
  • ALAT: dit is een enzym dat zich voornamelijk in de cellen van de lever bevindt. Bij schade aan deze cellen komt het enzym in het bloed terecht. Met name de leverparenchymcellen (hepatocyten) bevatten veel ALAT. Bij een virale ontsteking van de hepatocyten (hepatitis) komt er veel ALAT in het bloed terecht.
  • Alkalische fosfatase: dit is een enzym dat zich voornamelijk in de cellen van de lever bevindt. Met name bij aandoeningen aan de galwegen, zoals bijvoorbeeld bij een afsluiting van de galwegen door galstenen, komt er veel alkalische fosfatase in het bloed terecht.
  • GGT: dit is een enzym dat zich voornamelijk in de cellen van de lever bevindt. Met name bij overmatig alcoholgebruik en aandoeningen aan de galwegen, zoals bijvoorbeeld bij een afsluiting van de galwegen door galstenen, komt er veel GGT in het bloed terecht.
  • Bilirubine: dit is een afbraakproduct van de rode kleurstof (hemoglobine) in de rode bloedcellen (erythrocyten). Bij een verhoogde afbraak van erythrocyten, of bij een slechte functie van de lever, neemt de hoeveelheid bilirubine in het bloed toe (geelzucht, icterie).
  • LDH: dit is een enzym dat zich in de cellen van de lever, het hart en andere spieren bevindt. Bij schade aan deze cellen komt het enzym in het bloed terecht.
  • Albumine: dit is een van de eiwitten die door de lever wordt gemaakt en bij het normaal functioneren van de lever in voldoende mate aan het bloed wordt afgegeven. Bij het niet goed functioneren van de lever (of bij ondervoeding) maakt de lever te weinig albumine aan. In het bloed wordt dan een lagere concentratie albumine gemeten.
  • PT: de lever maakt veel eiwitten die een functie hebben bij de bloedstolling. Bij het niet goed functioneren van de lever kan het voorkomen dat er te weinig stollingseiwitten worden gemaakt, waardoor er een kans bestaat op bloedingen. De PT meet de effectiviteit van dat deel van de bloedstolling dat afhankelijk is van de stollingseiwitten die in de lever worden gemaakt.

Hoe wordt het materiaal verkregen?

  1. Een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen. De naald wordt maar één keer gebruikt en daarna vernietigd.
  2. Met een scherp naaldje wordt een gaatje geprikt in de top van een van de vingers. Daar komt dan een druppel bloed uit die wordt opgevangen op een strip of in een buisje. Hoe warmer de handen zijn, hoe makkelijker het gaat. Het naaldje wordt maar een keer gebruikt en daarna vernietigd.

De test

Wanneer wordt deze test gedaan?

Een leverpanel bestaat uit een aantal bloedtesten, die informatie geven over de toestand van de lever. Deze worden gebruikt om ziekte van de lever op te sporen en het effect van een behandeling te meten.

Wat betekent de uitslag?

Elke afzonderlijke leverfunctietest is niet specifiek genoeg om een speciale leverziekte op te sporen. De meeste leverziekten gaan gepaard met een aantal afwijkende leverfuncties. Voor een toelichting op de uitslag van elke afzonderlijk test zie: ASAT, ALAT, alkalische fosfatase, GGT, bilirubine, LDH, albumine en PT.

In onderstaande tabel zijn de mogelijke oorzaken voor afwijkende waarden van de leverfuncties kort samengevat.

Test

Referentiewaarden

Verhoogd

Verlaagd

ASAT

Volwassenen: < 45 U/l

  • leverontsteking
  • schade aan spierweefsel (bv. hart)

ALAT

Mannen: < 50 U/l

Vrouwen: < 40 U/l

  • acute/chronische leverontsteking

Alkalische Fosfatase

Volwassenen: < 125 U/l

  • beschadiging van lever en/of botten
  • blokkade galwegen (galstenen/tumor)

GGT

Mannen: < 45 U/l

Vrouwen: < 35 U/l

  • overmatige alcoholconsumptie
  • bijwerking medicijnen
  • overmatig roken
  • hartproblemen
  • blokkade galwegen (galstenen/tumor)
  • ernstig overgewicht
  • bijwerking orale anticonceptie

Bilirubine

> 1 maand: < 17 µmol/l

à terme geborenen;

tot 24 uur: < 100 µmol/l

tot 48 uur: < 140 µmol/l

tot 3-5 dgn:<200µmol/l

prematuur geborenen;

tot 24 uur: < 140 µmol/l

tot 48 uur: < 200 µmol/l

tot 3-5 dgn:<275µmol/l

  • pasgeborenen met nog onvolledige leverfunctie
  • afbraak rode bloedcellen
  • infecties
  • ernstige blauwe plekken

LDH

volwassenen: 135-225 U/l

zuigelingen: 2 à 3 × zo hoog

  • (spier)weefsel en/of orgaanschade bv lever
  • hartinfarct (schade hartspier)
  • afbraak rode bloedcellen

Albumine

volwassenen: 35-55 g/l

liggend (na 30 min.): 29-49 g/l

zwangerschap, 2e, 3e trimester: verlaagd

> 70 jaar: ca. 20% verlaging

  • uitdroging
  • leverziekte
  • nierafwijking
  • ontstekingen
  • shock
  • ondervoeding

PT

11-14 seconden (echter sterk laboratoriumafhankelijk)

  • verstoorde productie stollingsfactoren in de lever
  • te hoge dosis bloedverdunners

Nog vragen?

De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog een vraag? Stel deze aan een klinisch chemicus.

© 2018 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, laatst bijgewerkt 01-11-2014

Terug Terug naar het overzicht