Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde
Find NVKC on YouTubeFind NVKC on FacebookFind NVKC on Twitter

Zoek een test

IGF-1

Terug Terug naar het overzicht

Ook wel bekend als:
insuline like growth factor-1, somatomedine C
Officiële naam:
IGF-1
Verwante testen:
groeihormoon

In vogelvlucht

Waarom deze test?

Om de oorzaak van groeistoornissen op te sporen en om het effect van behandeling van groeistoornissen te controleren.

Welk materiaal?

Bloed

Monster

Wat wordt getest?

De test bepaalt de hoeveelheid IGF-1 in het bloed. IGF-1 is een eiwithormoon, dat verwant is aan insuline. Het wordt voornamelijk gemaakt in de lever en regelt de groei. De aanmaak van IGF-1 wordt geregeld door groeihormoon (GH) dat geproduceerd wordt in de hypofyse, een belangrijke hormoonklier in de hersenen. Een tekort of een overmaat van IGF-1 hangt direct samen met een tekort of een overmaat GH.

De hoeveelheid IGF-1 in het bloed is zeer sterk afhankelijk van de leeftijd. Gedurende de kinderleeftijd stijgt het geleidelijk met een zeer hoge piek gedurende de puberteit. IGF-1 stimuleert de lengtegroei van de botten en de aanmaak van spierweefsel. Daarna daalt het weer enigszins. Gedurende de verdere toename van de leeftijd daalt de hoeveelheid IGF-1 in volwassenen geleidelijk weer tot waarden vergelijkbaar met de kinderleeftijd.

Hoe wordt het materiaal verkregen?

Een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen. De naald wordt maar één keer gebruikt en daarna vernietigd.

De test

Wanneer wordt deze test gedaan?

IGF-1 wordt aangevraagd bij:

  • vermoeden van een beschadiging of een tumor in de hypofyse
  • vermoeden van te lage of te hoge productie van GH
  • achterblijvende groei in kinderen
  • behandeling van een GH-tekort met synthetisch GH
  • behandeling tegen acromegalie.

Wat betekent de uitslag?

Voor elke leeftijd gelden dus bijbehorende boven- en ondergrenzen. Omdat er verschillende meetmethodes zijn, die onderling verschillende uitslagen geven, is er niet één tabel met standaardreferentiewaarden.

Verlaagd:

Een tekort aan IGF-1 is het gevolg van een tekort aan GH. Het leidt op de kinderleeftijd tot te kleine lengte en bij volwassenen tot afname van spiermassa, botontkalking en toename van cholesterol in het bloed. Een tekort aan groeihormoon is meestal het gevolg van een beschadiging van de hypofyse of de aanwezigheid van een tumor in de hypofyse, die de groeihormoon producerende cellen verdringt.

Verhoogd:

Een overmaat aan IGF-1 is het gevolg van een overmaat aan groeihormoon. Het leidt bij kinderen die nog niet in de puberteit zijn tot overmatige lengtegroei. Bij volwassenen leidt het tot extra groei van handen en voeten en toename van kraakbeenweefsel. Dit gaat gepaard met een geleidelijke vergroving van de gelaatstrekken (acromegalie). Overmatige aanmaak van GH is meestal het gevolg van de aanwezigheid van een goedaardige GH-producerende tumor in de hypofyse.

Met IGF-1 wordt het effect van de GH-onderdrukkende therapie bij acromegalie gecontroleerd. Hierbij wordt gestreefd naar gemiddelde IGF-1 waarden. Ook de behandeling van een GH-tekort met synthetisch GH wordt vervolgd middels IGF-1. Afhankelijk van het behandeldoel wordt gestreefd naar gemiddelde IGF-1 waarden (onderhoudsdosis) of naar hoog-normale waarden (bij inhaalgroei in kinderen).

Nog vragen?

De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog een vraag? Stel deze aan een klinisch chemicus.

© 2018 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, laatst bijgewerkt 17-10-2010

Terug Terug naar het overzicht