Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde
Find NVKC on YouTubeFind NVKC on FacebookFind NVKC on Twitter

Zoek een test

eGFR

Terug Terug naar het overzicht

Ook wel bekend als:
e GFR
Officiële naam:
estimated glomerular filtration rate / geschatte glomerulaire filtratie snelheid
Verwante testen:
kreatinine, kreatinineklaring, MDRD-klaring, microalbumine, cystatine C, eiwit in urine

In vogelvlucht

Waarom deze test?

Om het functioneren van de nieren te testen.

Welk materiaal?

Bloed

Monster

Wat wordt getest?

De test schat de nierfiltratiesnelheid op basis van een berekening. De meest gebruikte formule is de MDRD-klaring, die gebaseerd is op hoeveelheid kreatinine in bloed, de leeftijd, het geslacht en het ras. Een andere formule is de zogeheten Cockcroft Gault-klaring waarbij behalve de kreatininewaarde het gewicht, het geslacht en de leeftijd nodig zijn.

De schatting geeft een indruk van de glomerulaire filtratie snelheid, GFR, die een maat is voor de functie van de nieren. Glomeruli zijn als het ware kleine bloedfilters in de nieren waarbij afvalstoffen worden verwijderd en nuttige stoffen terug gaan naar het bloed. De GFR geeft aan hoeveel bloed er per minuut wordt gefiltreerd.

De schatting wordt gedaan omdat de echte meting van de nierfunctie veel moeite kost. In Nederland wordt meestal de MDRD formule (MDRD=modification of diet in renal diseases) gebruikt. De MDRD formule wordt op dit moment beschouwd als één van de beste manieren om de nierfunctie vast te stellen.

De kreatinineklaring geeft ook een indicatie van de nierfunctie, maar die is (veel) onnauwkeuriger. Een alternatieve bepaling die nog niet erg veel gebruikt wordt, is de bepaling van cystatine C. Mogelijk dat deze bepaling in de toekomst veel meer in zwang zal komen.

Hoe wordt het materiaal verkregen?

Een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen. De naald wordt maar één keer gebruikt en daarna vernietigd.

De test

Wanneer wordt deze test gedaan?

De dokter vraagt eGFR aan om het functioneren van de nieren te onderzoeken. De test is geschikt voor bijna alle mensen ouder dan 18 jaar, die niet zwanger of ondervoed zijn, en geen acute nierziekte hebben. Bij mensen met diabetes wordt volgens een landelijke richtlijn jaarlijks een eGFR gemeten.

De test kan worden gebruikt om slecht(er) functioneren van de nieren als het gevolg van bijvoorbeeld hoge bloeddruk, diabetes of andere ziekten in een vroegtijdig stadium vast te stellen. Er is dan meestal nog geen (of slechts beperkte) nierschade en behandeling van deze ziekten kan ergere schade aan de nieren voorkomen.

Als de dokter een kreatinine-aanvraag doet om de nierfunctie te onderzoeken, zal het lab bij de kreatinine-uitslag ook een eGFR schatting meegeven.

Wat betekent de uitslag?

Een normale uitslag betekent dat nierschade niet waarschijnlijk is. Verlaagde waarden wijzen erop dat enige nierschade heeft plaatsgevonden. Waarden onder de 60 duiden op nierschade. De eGFR wordt uitgedrukt in ml/min/1,73m^2. Dit betekent het aantal ml bloed dat per minuut door de nieren wordt gefiltreerd, gecorrigeerd voor het lichaamsoppervlak van de patiënt.

Interpretatie eGFR-waarden
GFReGFR-waarde
Een normale eGFR groter dan 60
Matige afname van eGFR 30-59
Ernstige afname van eGFR 15-29
Nierfunctie uitval kleiner dan 15

Omdat de eGFR afneemt met de leeftijd worden in sommige laboratoria leeftijdsafhankelijke referentiewaarden gebruikt. Deze zijn in deze tekst niet opgenomen omdat deze waarden per laboratorium verschillen.

Nog vragen?

De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog een vraag? Stel deze aan een klinisch chemicus.

© 2018 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, laatst bijgewerkt 17-10-2010

Terug Terug naar het overzicht