Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde
Find NVKC on YouTubeFind NVKC on FacebookFind NVKC on Twitter

Zoek een test

ACT

Terug Terug naar het overzicht

Ook wel bekend als:
activated clotting time
Officiële naam:
ACT
Verwante testen:
PT-INR, aPTT

In vogelvlucht

Waarom deze test?

Om te controleren of het bloed voldoende verdund is tijdens open hart operaties.

Welk materiaal?

Bloed

Monster

Wat wordt getest?

De ACT-test meet de stoltijd van het bloed. Deze test wordt gebruikt om te controleren of door toediening van het medicijn heparine het bloed voldoende verdund (ontstold) is.

Heparine is een antistollingsmiddel (bloedverdunner) dat onder andere wordt toegediend bij open hart operaties. Bij een te lage dosis bestaat er een verhoogde kans op ongewenste bloedstolling, terwijl een te hoge dosis kan leiden tot bloedingen. De juiste dosering heparine wordt gecontroleerd met de ACT-test.

Hoe wordt het materiaal verkregen?

Tijdens de operatie wordt bloed afgenomen uit de hart-long machine waar de patiënt op aangesloten is.

De test

Wanneer wordt deze test gedaan?

De ACT-test wordt gebruikt voor patiënten die een open hartoperatie ondergaan. Tijdens zo'n operatie wordt de patiënt aangesloten op een hart-long machine. Daarbij komt het bloed in aanraking met verschillende kunstmatige oppervlakken, waardoor het gaat stollen.

Om te voorkomen dat het bloed stolt, krijgt de patiënt heparine toegediend, een medicijn dat het bloed verdunt (ontstolt). Met de ACT wordt in het laboratorium de stoltijd van het bloed gemeten; daarmee wordt de werking van heparine gecontroleerd.

Wat betekent de uitslag?

Voor een goede ontstolling van het bloed moet de ACT-waarde binnen een bepaald bereik liggen, bijvoorbeeld tussen 175 en 225 seconden. Dit bereik hangt af van de gebruikte testmethode en kan verschillen per laboratorium.

Verlaagd:

Als de ACT-waarde te laag is (bijvoorbeeld kleiner dan 175 seconden) dan is het bloed onvoldoende ontstold en is er het gevaar van bloedstolling tijdens de operatie. Er wordt dan meer heparine toegediend.

Verhoogd:

Als de ACT-waarde te hoog is (bijvoorbeeld groter dan 225 seconden) dan bestaat het gevaar van een bloeding. Er moet minder heparine worden toegediend.

Nog vragen?

De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog een vraag? Stel deze aan een klinisch chemicus.

© 2018 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, laatst bijgewerkt 17-10-2010

Terug Terug naar het overzicht