NVKC Nieuws

Alhoewel hij op zijn 87e al ruim 22 jaar met pensioen was, zal bij hen die het geluk hadden Piet Smith gekend te hebben zijn overlijden op 11 februari 2010 een gevoel van verslagenheid en weemoed teweeg hebben gebracht.  
Drs. Pieter Arend Smith was een klinisch chemicus van het eerste uur. Tijdens zijn studie scheikunde in Groningen aan het eind van de jaren veertig maakte hij kennis met de "medische chemie". Een geformaliseerde opleiding bestond er toen nog niet, maar na diepgaand kennis met het vak te hebben gemaakt op het lab van collega Esso van Kampen in het Diaconessenziekenhuis, waagde hij de stap en vestigde zich als eerste klinisch chemicus in de stad Enschede en wel in Ziekenhuis Ziekenzorg. Er moest toen in 1952 een flinke emancipatiestrijd worden gevoerd. De KC was immers geen dokter, sommige specialisten vonden het aanstellen van een "biochemicus" maar zonde van het geld, daar zij die proefjes ook wel zelf dachten te kunnen uitvoeren. Het zogeheten "Analytisch laboratorium" werd dan ook ondergebracht in een ruimte die zich onder een trap bevond, waar de verpleging gewend was de was te drogen te hangen.
Maar door zijn vriendelijkheid, zijn nuchtere vasthoudendheid wist hij de sceptici te overtuigen en slaagde hij er al snel in een gewaardeerde plaats te veroveren voor zijn lab en voor hemzelf. Hij vervulde in de medische staf en de ziekenhuisorganisatie vele functies, en genoot van het feit dat hij een sleutelfiguur was. Twee keer werd tijdens zijn carrière een compleet nieuw lab gebouwd. Geen detail ontging hem daarbij.
Al in de tijd bij Van Kampen zag hij scherp het enorme belang in van een goede analistenopleiding voor adequaat functioneren van een klinisch chemisch laboratorium.
Hij schrijft hierover in het Liber Amicorum voor zijn leermeester. Citaat:
"Het is heden ten dage nauwelijks meer voor te stellen waaruit in die tijd de personeelsbezetting in de periferie was opgebouwd. Goedwillende, hard werkende krachten (zonder enige Cao-bescherming) , zeer toegewijd maar voor een vrij groot gedeelte ten enenmale onvoldoende geschoold voor het werk op een ziekenhuislaboratorium. Als oorzaken voor de kritieke situatie werden o.a. genoemd de korte verblijftijd van het laboratoriumpersoneel: ongeveer 97% van de laboratoriumbezetting bestond uit vrouwen, welke spoedig door huwelijk van de arbeidsmarkt verdwenen.". Verder was voor velen de opleiding voor het Algemeen Analist Examen, te duur, te ver weg, en te theoretisch.
Zo ontstonden er plaatselijke initiatieven. Smith stond in Twente aan de basis van de Stichting TAMAC, de Twentse Algemene Medisch Analisten Cursus. Het praktische onderwijs werd in de laboratoria gegeven, terwijl de theoretische scholing door de klinisch chemici werd verzorgd.
De analistenexamens (SAL-examens) werden centraal afgenomen in Amsterdam en Utrecht. Voor Piet, die daarbij examinator was, was dat een hoogtepunt van het jaar. Hij genoot van het contact met collega's, met name aan het diner na de eerste examendag en in de kleine uurtjes daarna.
Ook de opleiding tot klinisch chemicus had zijn warme belangstelling. Toen (pas in 1972!) de "voorlopige visitatiecommissie"werd opgericht nam hij daar zitting in. Uit zijn bijdrage aan de discussies kwam de vakman naar voren, en vooral ook iemand die de dingen kon relativeren: een wijs man. Hij was mild in zijn oordeel, maar kende geen pardon voor zaken die echt niet door de beugel konden. Niet in de laatste plaats was er zijn droge humor.
Dezelfde karakteristieken kenden wij als kring van Twentse Klinisch Chemici, een groep van een man of vijfentwintig en een enkele vrouw. In het geografische gebied bevonden zich toen nog 11 ziekenhuizen!
Toen ik, een jaar voor zijn pensioen, als zijn opvolger in Ziekenzorg kwam werken, viel mij direct de volstrekte loyaliteit, van werkelijk iedereen van het lab aan hem op. Hij werd op handen gedragen, en kon zich daardoor ook van alles permitteren. Zijn praatjes voor jubilarissen hoorde ik soms met kromme tenen aan. Wat hij allemaal niet durfde te zeggen. Hij maakte grappen waarvoor een ander ontslagen zou zijn. Maar tot mijn grote verbazing oogstte hij veel bijval, vooral van het feestvarken zelf. Men zei vertederd: "Tja, "PA" Smith ziet alles". 

Wij zullen hem nooit vergeten, als vakbroeder en als vriend. 

Gertjan van der Sluijs Veer

De Noyons Stichting stelt zich ten doel de klinische chemie in Nederland in brede zin te bevorderen. Door een aantal dotaties is de Noyons Stichting in staat deze doelstelling ook in financiële zin te realiseren.

Evenals in de afgelopen jaren wil de stichting in 2010 tenminste 2 à 3 pilot-onderzoeken op het gebied van de klinische chemie voor € 10.000 à € 15.000 ondersteunen. De stichting beoogt hiermee katalyserend op te treden voor het uitvoeren van grotere projecten en het verwerven van financiering hiervoor. Voorstellen voor pilot-onderzoeken dienen voor 26 maart 2010 te worden ingediend. Tijdens het voorjaarscongres zal het stichtingsbestuur bekend maken welke projecten voor subsidiëring in aanmerking komen.

De aanvraag dient ingediend te worden als Word-bestand en mag maximaal 4 pagina's A4 beslaan. In de aanvraag dient naast het pilot-karakter duidelijk tot uiting te komen wat het doel van het onderzoek is en hoe - bij toekenning van subsidie - de vervolgstappen zullen zijn om het pilot-onderzoek tot een volwaardig vervolgonderzoek te laten evolueren, dan wel een besluit te nemen niet op de ingeslagen weg voort te gaan.

Aanvragen kunnen digitaal worden gestuurd aan de secretaris van de Noyons Stichting, dr. W. van Gelder, w.vangelder@asz.nl

Het bestuur van de EFCC heeft een drietal nieuwe werkgroepen ingesteld waarvoor nu leden worden gezocht. Het betreft een gelimiteerd aantal 'full members', het aantal 'corresponding members' is echter onbeperkt, in die zin dat per land maar 1 lid kan deelnemen. Het gaat om de volgende werkgroepen:

• Postanalytical External Quality Assessment - WG-PEQAS (Scientific
  Committee): max. 3 full member positions
• Test Evaluation - WG-TE (Scientific Committee): max. 2 full member
  positions
• Finance Committee - C-F: max. 2 full member positions.

Meer informatie in dit document.  ToR new WGs.pdf . Aanmelden door invulling van het bijgaande formulier EFCC WG ApplicationForm 2010.doc en aanlevering van gevraagde bijlagen, te zenden naarj bestuur@nvkc.nl voor 15 februari a.s. Bij meerdere kandidaten voor een werkgroep maakt het bestuur een keuze.

SPIDIA is een 4-jarig project gefinancierd vanuit de EU met als doel het standaardiseren en verbeteren van pre-analytische procedures op het gebied van met name moleculair biologische diagnostiek. Vanuit het project wordt nu een drietal 'Ring Trials' georganiseerd waarvoor deelnemers worden gezocht. Meer informatie in dit document  spidiaproject.doc en op de projectwebsite. De deadline is uitgesteld tot 5 februari!

In samenwerking met de Academie Medisch Specialisten zal in het voorjaar 2010 de nieuwe managementcursus voor assistenten van verenigingen aangesloten bij de Federatie Medisch LaboratoriumSpecialismen (FMLS) van start gaan. Alle assistenten ontvangen in de komende dagen bericht; degenen in de laatste fase van hun opleiding komen als eerste aan de beurt. Aanvang voorjaarscursus 1 maart 2010. Aanvang najaarscursus 27 september 2010. Aanmelding voor 15 januari 2010. Informatie: via leden werkgroep Managementcursus FMLS. Zie deze documenten voor info en aanmelding   managementcursusFMLS2009.pdf Programma Managementcursus FMLS.pdf Aanmeldingsformulier Managementcursus FMLS.pdf

Per 1 oktober jl. is dr. Henk J. Blom benoemd tot hoogleraar Biochemie van de Erfelijke Metabole Ziekten (EMZ) aan het VU Medisch Centrum Amsterdam. De leerstoel is ingebed in het Metabool Laboratorium (hoofd prof.dr. Cornelis Jakobs ) van de afdeling Klinische Chemie van het VUmc (hoofd prof.dr. Rien Blankenstein).

Na zijn promotie in 1988 in Nijmegen, werkte hij als post-doc aan het NIH, Bethesda, USA. Vanaf 1990 tm eind 2006 was hij werkzaam aan het Laboratorium Kindergeneeskunde en Neurologie van het UMCN St Radboud, waar hij in 2002 ook zijn erkenning als klinisch biochemisch geneticus verwierf. In 2006 werd hem de NVKC wetenschapsprijs toegekend. Prof. dr. Blom is sinds begin 2007 werkzaam in het VUmc te Amsterdam, waar hij naast plaatsvervangend hoofd van het Metabool Laboratorium ook binnen het onderzoeksinstutuut ICaR-VU één van de programmaleiders van het thema "Vaten" is. Hij was 21 maal copromotor en tot nu toe zijn 254 wetenschappelijke artikelen mede van zijn hand in PubMed opgenomen.

Prof. dr. Blom aanvaardt zijn leerstoel op 10 juni 2010 met een oratie die wordt voorafgegaan door een wetenschappelijk symposium, waarvoor alle belangstellenden natuurlijk van harte zijn uitgenodigd.

De Publieksprijs Klinische Chemie is alweer aan haar vijfde editie toe! De jury van vorig jaar, die ook dit jaar weer van de partij is, gaf ons de suggestie mee om eens te onderzoeken wat het effect van de prijs is geweest in de afgelopen jaren. Leeft de prijs bij de laboratoria? Worden goede voorbeelden overgenomen? Begin volgend jaar hoort u daar meer over. Voor nu: laat wederom zien hoe klantvriendelijk u bent en stuur projecten in waaruit blijkt dat u niet alleen het bloed van de patiënt serieus neemt, maar ook de patiënt zèlf. Laat u inspireren door de collega's die eerder meedongen: een betere bereikbaarheid, minder pijn van een prik, de ‘one-stop-shop', direct toepasbare onderzoeksresultaten, ketenzorg, thuis prikken en nog veel meer... Bekijk ze hier (en doe sowieso daar uw voordeel mee!).

Onder voorzitterschap van mw. drs. Marjolein de Booys (teammanager kwaliteit NPCF) gaan drs. Theo van Uum (Ministerie VWS, directie MEVA), mw. dr. Janneke Schermers (lid Tweede Kamer voor het CDA, gynaecoloog), drs. Jacintha van Balen (wetenschappelijk medewerker NHG, huisarts), Maarten Evenblij (journalist/publicist) en dr. Dirk Bakkeren (vz. Cie PR en Communicatie, non voting) weer inzendingen beoordelen op de volgende criteria:

• Primaat van de klinische chemie: het initiatief ligt (grotendeels) bij het lab
• Actualiteit: aansluitend bij een recente maatschappelijke ontwikkeling (patiëntveiligheid, om er maar één te noemen)
• Overdraagbaarheid: kan het elders eenvoudig worden overgenomen
• Vernieuwend: het moet iets toevoegen aan de bestaande praktijk
• Aantoonbare impact voor de patiënt: bewijs dat het werkt
  

De ervaring uit de voorafgaande jaren leert: wees vooral niet te bescheiden! Ogenschijnlijk beperkte faciliteiten kunnen een grote impact hebben. Wat voor u vanzelfsprekend is, kan voor een ander lab een eye-opener zijn. Het gaat echt niet alleen om de 'niches' maar net zo goed om zorgzaamheid en zorgvuldigheid. Denk ook aan uw PR. In deze tijden van marktwerking is profilering van het lab buitengewoon belangrijk. Alle aanmeldingen zullen dan ook meteen op de website worden gepubliceerd en t.z.t. onder de aandacht van de pers worden gebracht. Inzenders die het eerdere jaren (net) niet haalden maar die van de jury het predikaat 'veelbelovend' meekregen, worden uitdrukkelijk uitgenodigd dit jaar weer mee te doen.

Wat u voor inzending moet doen, is te overzien: stuur uiterlijk 15 maart 2010 een korte projectomschrijving (max. 1 A4) plus wat ‘bewijsmateriaal' naar de secretaris van de jury.

De prijs wordt uitgereikt tijdens het Voorjaarscongres te Veldhoven op 22 april.

Tijdens het Voorjaarscongres op 23 april 2010 te Veldhoven wordt wederom de Ortho Clinical Diagnostics Prijs uitgereikt. De prijs is bestemd voor jonge wetenschappers die recent uitmuntend onderzoek hebben verricht op klinisch-chemisch gebied en dient als aanmoediging voor verder wetenschappelijk onderzoek. De jury bestaat deze keer uit prof. dr. ir. C.A.J.M. Jacobs en dr. J. van Pelt en staat onder voorzitterschap van dr. R.H.N.van Schaik. Zie voor de voorwaarden en criteria het reglement van de prijs.
Voordrachten dienen uiterlijk 15 februari 2010 in drievoud het bezit te zijn van de juryvoorzitter.

Bij gelegenheid van de PAOKC POCT op 1 december 2009 is ook een nieuw forum gemaakt voor iedereen die zich bezighoudt met point of care testing: klinisch chemici, analisten in Point Of Care teams alsook dokters die opdracht geven voor point of care testen en de resultaten hiervan gebruiken.
Het forum is getiteld NVKCPOCT. Aanmelden kan door een emailbericht te sturen met de volgende tekst in BODY van het bericht: SUBSCRIBE NVKCPOCT naar LISTSERV@NIC.SURFNET.NL

NB de Onderwerp-regel mag leeg zijn, sommige organisaties eisen echter dat daar iets is ingevuld, maar dat wordt genegeerd.

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van 18 november jl. is de Noyons Penning 2009  uitgereikt aan dr. Wim Huisman. Deze penning, vernoemd naar de oprichter van de NVKC, dr. E.C. Noyons, is bestemd voor hen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor de vereniging. Huisman ontvangt de penning vanwege zijn niet aflatende zorg en inspanningen om kwaliteitsbesef hoog op de nationale en internationale agenda's te krijgen en dit ook vertaald te zien in concrete acties. Het laudatio is hier te vinden.