In het gesubsidieerde onderzoek gaan de partners de effectiviteit van nieuwe stoffen, genaamd anticalines, testen. Anticalines zijn kleine therapeutische eiwitten die heel specifiek een bepaalde stof in het lichaam kunnen vangen en uitschakelen. Inmiddels heeft een Duits biotechnologiebedrijf een anticaline ontwikkeld, dat hepcidine aanpakt. Zoals de groep Swinkels al in 2005 publiceerde, heeft hepcidine een centrale rol in de menselijke ijzerhuishouding. Tjalsma:“Onze betrokkenheid betreft vooral het ontwikkelen en valideren van specifieke testen voor het meten van hepcidine en het interpreteren van de resultaten. Het nauwkeurig meten van hepcidine is een moeilijk en complex proces dat nog maar weinig laboratoria ter wereld beheersen. Helemaal als er ook nog hepcidine-bindende geneesmiddelen in het spel zijn. Omdat wij al jaren met hepcidine bezig zijn, hebben wij die vaardigheid heel goed in de vingers”.

De Jonge Onderzoekerprijs is een tweejaarlijkse prijs, ingesteld door de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. De prijs is bedoeld als eerbewijs aan een jonge onderzoeker (jonger dan 40 jaar op het moment van indienen van de kandidatuur) , tenminste 1 jaar lid van de NVKC, voor belangrijke wetenschappelijke bijdragen op klinisch chemisch gebied (wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van diagnostiek, evaluatie van therapie of prognose, biochemisch onderzoek gebaseerd op klinische vraagstellingen of fundamenteel klinisch onderzoek) en dient als aanmoediging en steun om verder klinisch chemisch wetenschappelijk onderzoek te verrichten. De Jonge Onderzoekerprijs is de voortzetting van de vroegere Orthoprijs. Vanaf 2012 wordt deze prijs, € 5.000, door de E.C. Noyons Stichting gefinancierd. 

Categorie Analytisch:

Geautomatiseerde LC-MS/MS bepaling van cortisol en cortison in urine en speeksel zonder analytische interferentie van prednison en prednisolon.
W.H.A. DE JONG, C.P. VAN DER LEY, I.P. KEMA. Afdeling Laboratoriumgeneeskunde UMC Groningen.

Categorie Bedrijfsvoering:

Evaluation of feasibility aspects of point of care creatinine testing in ambulatory elderly: a pilot study in community pharmacy

A.F.J. GEERTS1, G.H.P. DE KONING1, K.M.K. DE VOOGHT2, A.C.G. EGBERTS1,3, P.A.G.M. DE SMET4,5, W.W. VAN SOLINGE1,2. Division of Pharmacoepidemiology and Clinical Pharmacology1, Utrecht Institute for Pharmaceutical Sciences, Faculty of Science, Utrecht University, The Netherlands, Department of Clinical Chemistry and Haematology2, Department of Clinical Pharmacy3, University Medical Center Utrecht, The Netherlands, Departments of Clinical Pharmacy and IQ Healthcare4, Radboud University Medical Centre, Nijmegen, The Netherlands, Scientific Institute Dutch Pharmacists5, The Hague, The Netherlands.

Categorie Klinisch:

Severe Immune Thrombocytopenia after Consumption of English Walnuts

R. ACHTERBERGH1, H.J. VERMEER1,2, L. PORCELIJN3, W. DEENIK1, B.R. CURTIS4, R.H. ASTER4, K. DAEMEN-GUBBELS1. Department of Internal Medicine1, Tergooi Hospitals, Hilversum, The Netherlands, Department of Clinical Chemistry2, Albert Schweitzer Hospital, Dordrecht, The Netherlands, Sanquin Blood Supply3, Amsterdam, The Netherlands, Platelet & Neutrophil Immunology Lab4, BloodCenter of Wisconsin, Milwaukee, USA.

Uitreiking vond plaats op de Nationale Wetenschapsdag Klinische Chemie in Amersfoort, jl. 19 april.

• Dr. ir. D.H. van de Kerkhof, Catharina Ziekenhuis Eindhoven: Bepaling van dabigatran, rivaroxaban en apixaban met UPLC-MS/MS en vergelijking met stolactiviteits-assays.
• Dr. J.A.Bakker, MUMC Maastricht: Screeningstest voor mitochondriale aandoeningen in lymfocyten.
• Dr. J.F.M. Jacobs, UMC St. Radboud Nijmegen: Quantitative measurement of free light chains using mass spectrometry.

 De stipendia werden uitgereikt op de Nationale Wetenschapsdag Klinische Chemie van 19 april jl. in Amersfoort.

Van Borren won de prijs doordat hij in staat is gebleken met een groot aantal partijen binnen en buiten het ziekenhuis tot een goed functionerend systeem te komen, dat in een grote behoefte voorziet. Huisartsen kunnen met één van de zes tests bijvoorbeeld uitsluiten dat sprake is van een longontsteking. Daardoor hoeft niet onnodig antibiotica te worden voorgeschreven. Patiënten hoeven niet meer naar een prikpost.

De Health to Business Community Jeroen Bosch (H2B) is opgericht in 2008 door het Jeroen Bosch Ziekenhuis en het Bossche bedrijfsleven om interactieve kennisuitwisseling en ontmoeting tussen ondernemende bedrijven, medisch specialisten, managers in de zorg en kennisinstellingen te stimuleren.

Na zijn promotie in 1978 aan de UvA te Amsterdam werkte Reijngoud een aantal jaren als postdoc aan het Woman's Medical College of Pennsylvania, Philadelphia, USA. In 1985 is hij begonnen in het Laboratorium Metabole Ziekten van het UMCG waar hij in 1995 zijn erkenning verwierf als klinisch chemicus, met specialisatie erfelijke metabole ziekten. Op het ogenblik is hij Principal Investigator in het Centrum voor Lever-, Darm- en Stofwisselingsziekten en één van de programmaleiders in het Centre of Systems Biology on Energy Metabolism and Ageing. Hij was 14 maal copromotor en tot nu toe zijn 105 publicaties van hem in PubMed opgenomen.

Het onderzoek van Reijngoud ligt op het terrein van de laboratoriumgeneeskunde van zowel verworven als erfelijke metabole ziekten en is nauw verbonden met de afdeling Kindergeneeskunde. Het onderzoek richt zich op de regulering van fluxen van glucose, vetzuren en tussenproducten in het intermediaire metabolisme en is translationeel van karakter. Het wordt uitgevoerd met verbindingen gemerkt met stabiele isotopen van C, H en N in vivo in voornamelijk muizen met erfelijke metabole afwijkingen geïnduceerd door genetisch modificatie.

Volgens het reglement wordt de prijs toegekend aan een Nederlands klinisch chemicus, lid van de NVKC, die zich jarenlang op één of meer van de volgende terreinen bijzonder heeft onderscheiden:
1. De ontwikkeling van de klinische chemie in Nederland als klinisch ondersteunend specialisme, alsmede de organisatorische vormgeving hiervan en het hieraan gestalte geven ten opzichte van de andere vakgebieden.
2. De kwaliteitsbewaking van de klinische chemie in Nederland en/of voor de relevantie (toepasbaarheid) van de verkregen klinisch chemische patiëntenresultaten.
3. De ontwikkeling van baanbrekende technologie die een grote invloed heeft gehad op de klinisch chemische praktijkervaring.
4. De productie van een belangwekkend (totaal) oeuvre op een omschreven klinisch chemisch deelgebied.

De toekenning van de Gorter en de Graaff-prijs is een gebeurtenis van gewicht. De Gorter en de Graaff-prijs is in principe bedoeld voor NVKC-leden die zich gedurende jaren sterk hebben gemaakt voor de ontwikkeling en profilering van de klinische chemie als een klinisch ondersteunend specialisme. De prijs kan echter ook toegekend worden aan niet-NVKC leden die een grote wetenschappelijke inbreng hebben gehad op het vakgebied van de klinische chemie. Het reglement is te vinden onder: Tijdschr NVKC 1993; 18: 287-290. De lijst met collegae die eerder in aanmerking zijn gekomen is terug te vinden op de prijzenpagina.

De jury ziet voordrachten graag vóór 15 mei 2012 schriftelijk en beargumenteerd tegemoet op het navolgend emailadres: c.m.cobbaert@lumc.nl.

Dr. H. Adriaansen
Dr. E. Sanders
Dr. C. Pronk-Admiraal
Dr. C. Cobbaert, voorzitter

Deze nieuwe LESA is opgesteld door een werkgroep van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde(NVKC), de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM) en de Centra voor Medische Diagnostiek (SAN).

Alle klinisch chemische laboratoria hebben hetzij via de NVKC, hetzij via de SAN, de LESA ontvangen. Meerdere exemplaren zijn tegen kostprijs te bestellen bij het NVKC Bureau. Een digitale versie is in de zien op de Richtlijnenpagina.

Huib Vader startte in 1972 als klinisch chemicus in het MMC (voorheen het Sint Joseph Ziekenhuis). Klinische chemie is dat gedeelte van de analytische chemie dat zich bezighoudt met de analyse van patiëntenmateriaal zoals bloed en ander lichaamsvocht ten behoeve van de diagnose en preventie van ziekte en de gevolgen van de effecten van behandeling. Sinds 1986 is hij hoofd van het Klinisch Laboratorium van bovengenoemd ziekenhuis. Huib Vader wordt in het binnen- en buitenland gezien als een vooraanstaand en invloedrijk klinisch chemicus. Hij is sinds 1987 tevens opleider klinische chemie in bovengenoemd ziekenhuis. Hij is tevens plaatsvervangend opleider van het Catharina Ziekenhuis. Hij is sinds 1997 (parttime) hoogleraar Klinische Chemie aan Faculteit Biomedische Technologie van de Technische Universiteit Eindhoven. Zijn huidige onderzoeksinteresse is gelegen in de endocrinology, biomarkers for oxidative stress and the application of new analytical techniques in clinical chemestry. Hij deed wetenschappelijk onderzoek naar de schildklierfunctie bij zwangeren en het onderzoek naar de samenstelling van bilirubine en naar de juiste wijze om dit te bepalen. Met een door hem opgezet onderwijsprogramma heeft hij nieuwe perspectieven op het snijvlak van technologie en zorg aangeboord. Door Huib Vader is een sterke band gesmeed tussen het theoretisch wetenschappelijk onderwijs in de klinische chemie aan de TU Eindhoven en de echte praktijd van de klinische chemie in het ziekenhuis. De theoretische kennis van studenten werd hiermee praktisch vertaald in de problematiek in het ziekenhuis. Huib Vader heeft ruim 150 publicaties in nationale en internationale wetenschappelijke tijdschriften op zijn naam staan.

Daarnaast ontplooide hij tal van activiteiten binnen het ziekenhuis en binnen of gerelateerd aan de Nederlandse Vereniging van Klinische Chemie. In 2005 ontving hij de Noyons Penning van het bestuur van de NVKC. Ook ontving hij de Unilever Chemistry Award.
Vanwege zijn bijzondere verdiensten met een bijzondere waarde voor de samenleving in het algemeen, en voor de klinische chemie in Nederland in het bijzonder, is Huib Vader bij koninklijk besluit benoemd door Hare Majesteit de Koningin tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Eric Vermeer over de case: "De man vermeed zijn leven lang al walnoten omdat hij een verband vermoedde met de kort daarna optredende klachten, alhoewel hij nooit werd geloofd. Om een mogelijke overgevoeligheid voor walnoten voor eens en altijd uit te zoeken, werd hij opgenomen op de afdeling Interne Geneeskunde van de Tergooiziekenhuizen (Hilversum) en kreeg hij een bepaalde hoeveelheid walnoot te eten. Hij ontwikkelde 4 uur later koorts, werd misselijk met braken, en kreeg opvallend genoeg ook bloeduitstortingen. In het bloed bleek het aantal trombocyten (bloedplaatjes) zeer sterk te zijn gedaald. In samenwerking met Sanquin in Amsterdam en een Amerikaanse onderzoeksgroep konden de auteurs voor de allereerste keer bewijzen dat deze patiënt bepaalde antistoffen (IgG-antilichamen) tegen een molecuul uit walnoten maakt die ongelukkigerwijs ook een belangrijke receptor op bloedplaatjes herkent (de GP IIb/IIIa receptor) en blokkeert. Bij deze patiënt is het dus zo dat na eten van een stukje walnoot het bloed ineens veel van deze antistoffen bevat die vervolgens bloedplaatjesreceptoren blokkeren waardoor het lichaam ze onbedoeld gaat afbreken."  Het Case Report is hier te vinden

Deze prijs is bedoeld als stimulans voor een jonge onderzoeker, tenminste 1 jaar lid van de NVKC, voor belangrijke wetenschappelijke bijdragen op klinisch chemisch gebied (wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van diagnostiek, evaluatie van therapie of prognose, biochemisch onderzoek gebaseerd op klinische vraagstellingen of fundamenteel klinisch onderzoek) en dient als aanmoediging en steun om verder klinisch chemisch wetenschappelijk onderzoek te verrichten. De prijs dient te worden besteed voor de verdere wetenschappelijke ontwikkeling van de prijswinnaar in de ruimste zin des woords (studieverblijf, aanschaf boeken en apparatuur e.d.). Binnen een jaar na de uitreiking deelt de prijswinnaar aan het Bestuur en de Wetenschapscommissie van de NVKC mede hoe de prijs is besteed.

De mededinging naar de prijs kan geschieden op voordracht, of op eigen initiatief van de onderzoeker. Ingezonden dient te worden: publicaties, abstracts van voordrachten, beschrijving van nog niet gepubliceerd materiaal verkregen uit recent wetenschappelijk onderzoek, van de laatste 10 jaar, alsmede een curriculum vitae, op grond waarvan de jury een verantwoorde beslissing kan nemen. De gegevens dienen per email te worden toegezonden aan de secretaris van de jury uiterlijk 15 maart 2012. De jury bestaat uit: dr, J.M.W. van den Ouweland (vz), prof. dr. A. Sturk (secr) en prof. dr. C.G.J. Sweep.

De jury zal wederom bestaan uit o.a. vertegenwoordigers vanuit patiëntenorganisaties, de politiek en/of overheid. De samenstelling van deze jury zal nog worden bekend gemaakt via deze website.

De beoordelingscriteria:

·         Primaat van de klinische chemie: het initiatief ligt (grotendeels) bij het lab;

·         Actualiteit: aansluitend bij een recente maatschappelijke ontwikkeling;  

·         Overdraagbaarheid: kan het elders eenvoudig worden overgenomen. En hoe  

        denkt de inzender dit project implementeerbaar te maken voor andere  

        laboratoria?

·         Vernieuwend: het moet iets toevoegen aan de bestaande praktijk;

·         Aantoonbare impact voor de patiënt: bewijs dat het werkt.

Het criterium 'implementeerbaar voor andere laboratoria' is dit jaar toegevoegd, zoals aangekondigd in de Voorjaars-ALV in 2011.

Het zou toch fantastisch zijn wanneer uw laboratorium deze prijs zou mogen ontvangen voor een origineel project dat in positieve zin impact heeft (gehad) voor de patiënten en/of hun omgeving? En dat deze verrassende innovatie ook toegevoegde waarde kan krijgen voor alle andere laboratoria en daarmee ook voor veel patiënten in Nederland?

Aan de nodige publiciteit zal niet voorbij worden gegaan. Alle aanmeldingen zullen dan ook meteen op de website worden gepubliceerd en t.z.t. onder de aandacht van de pers worden gebracht. Inzenders die het eerdere jaren (net) niet haalden maar die van de jury het predikaat 'veelbelovend' meekregen, worden uitgenodigd dit jaar weer mee te doen.

Maken u en uw team straks niet alleen het verschil voor patiënten binnen uw eigen regio maar, omdat uw project een voorbeeld wordt voor andere laboratoria, ook voor patiënten buiten uw regio? Dien dan uw korte projectomschrijving (max 2 A4) plus 'bewijsmateriaal' voor 1 juni  a.s. in bij de secretaris van de jury. Mailadres: ursula@nvkc.nl.

Ogenschijnlijk beperkte faciliteiten kunnen overigens een grote impact hebben. Wees daarom vooral niet te bescheiden!

Succes!

Om de laatste 100.00 euro te verzamelen werd op donderdag 15 december een veiling diner gehouden in de Pieterskerk. Ook de NVKC heeft middels het reserveren van een tafel haar steentje bijgedragen. Uw voorzitter mocht met een negental gasten (een mooie dwarsdoorsnede van de vereniging) deelnemen aan dit diner. Via het verkopen van loten en veilen van allerlei instrumenten werd op die avond 128.000 euro binnen gehaald. Daarmee kon de directeur van het museum opgelucht mededelen: Museum Boerhaave is gered!